การประชุมรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้

รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศ สุษมา สวราช เยือนกรุงบิชเค็ก ประเทศคีร์กิสถานเพื่อเข้าร่วมการประชุมรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ ต้นสัปดาห์นี้ ซึ่งทั้งนี้เป็นการเยือนครั้งสุดท้ายของรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศซึ่งดำรงตำแหน่ง เพียงหนึ่งวันก่อนหน้าการประกาศผลการเลือกตั้งทั่วไปของอินเดีย นั่นหมายความว่าองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ให้ความสำคัญมากกับอินเดีย ผู้นำอินเดียได้เข้าร่วมการประชุมองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้อย่างต่อเนื่อง นายกฯนเรนทร์ โมดีได้เข้าร่วมการประชุมสุดยอดองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ ตั้งแต่การประชุมสุดยอดองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ครั้งที่ ๑๕ ที่อูฟา รัสเซีย ปี ๒๕๕๘

เมื่อปีที่แล้ว นางสวราช นางนิรมล สีตารามัณ รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมและนายอชิต โดวาล ที่ปรึกษาฝ่ายความมั่นคงของชาติได้เข้าร่วมการประชุมองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ตามลำดับที่จีน การประชุมได้เปิดช่องทางให้เชื่อมต่อกับผู้นำจีน หลังกรณีพิพาทโดกลามตลอดทั้งพบปะผู้นำจากเอเชียกลางและรัสเซีย นอกรอบการประชุมองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ ๒๕๖๒ รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอินเดียยังได้พบกับรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศจีน หวั่ง หยี่ และได้เน้นความสำคัญที่จะต้องปฏิบัติตามหลักการที่ตกลงกันระหว่างการประชุมสุดยอดไม่เป็นทางการที่หวูฮาน

อินเดียถูกชักนำให้เข้าร่วมองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ในฐานะเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ มิถุนายน 2017 องค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ กำลังกลายเป็นการรวมยูเรเชียทั้งหมดและกระจายออกไปยังอนุทวีปอินเดีย ด้วยเหตุที่ว่ามีอินเดียและปากีสถานเป็นสมาชิกนั่นเอง การปฏิสัมพันธ์เป็นประจำภายในการประชุมองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ ในระดับต่างๆมีความสำคัญกับอินเดียในหลายกรณีด้วยกัน

ความเป็นสมาชิกองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ของอินเดียกำลังต่อยอดนโยบาย “เชื่อมต่อเอเชียกลาง” ของตน อัฟกานิสถานและอิหร่านเป็นผู้สังเกตการณ์ประจำองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ ในระหว่างการกล่าวปราศรัย นางสวราช ได้ตอกย้ำข้อผูกพันของอินเดียต่อการรับรองการดำเนินการเจจาต่อรองที่ราบรืนในอัฟกานิสถาน และเสนอให้การสนับสนุนอย่างเติมเต็มต่อกระบวนการ “กลุ่มติดต่อระหว่างองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้-อัฟกานิสถาน โดยปราศจากการสนับสนุนที่ต่อเนื่องและความพยายามร่วมของผู้ถือผลประโยชน์ร่วมกันระดับภูมิภาค กระบวนการดังกล่าวจะยังคงยากที่จะเข้าใจและวิธีแก้ปัญหาจะไม่เป็นผล อินเดียมององค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ ในฐานะเป็นเวทีให้กับความร่วมมือระดับภูมิภาคเพื่อกระบวนการสันติภาพในอัฟกานิสถาน

การรวมอินเดียเข้ากับองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้เป็นเครื่องมือให้กับการต่อต้านการก่อการร้ายระดับภูมิภาค ภายหลังเหตุการณ์การก่อการร้ายในพื้นที่ปุลวามา กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒ อินเดียมีความกระฉับกระเฉงเพิ่มขึ้นในการต่อต้านการก่อการร้าย

โครงสร้างการต่อต้านผู้ก่อการร้ายระดับภูมิภาค เครื่องมือขององค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ ได้จัดตั้งขึ้นเพื่อรองรับสิ่งชั่วร้ายสามอย่าง คือ การก่อการร้าย ลัทธิแบ่งแยกดินแดน และวิธีรุนแรง อินเดีย มีส่วนร่วมในการดำเนินการต่อต้านการก่อการร้ายประจำปีขององค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ รหัส “ภารกิจสันติภาพ” วัตถุประสงค์หลักของอินเดียในฐานะเป็นสมาชิกองค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ คือ เพื่อต่อยอดความพยายามต่อต้านการก่อการร้ายในย่านนี้

ข้อผูกพันของอินเดียต่อการต่อยอดการเชื่อมต่อและการทำงานเพื่อประกันสันติภาพและเสถียรภาพของภูมิภาคนี้ไม่คลอนแคลน นอกจากนี้รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศอินเดียยังได้ตอกย้ำข้อผูกพันของอินเดียต่อการทำให้การเชื่อมต่อระหว่างภูมิภาคเป็นจริง นางสวราช เผยว่าข้อผูกพันของอินเดียสามารถมองเห็นได้ เพราะมีส่วนร่วมในโครงการการเชื่อมต่อ เช่น ระเบียงขนส่งเหนือ-ใต้ระหว่างประเทศ ท่าเรือจาบาหาร ความตกลงอัชกาบาดและทางหลวงไตรภาคี อินเดีย-เมียนมา-ไทย อย่างไรก็ตาม โครงการเส้นทางสายไหมใหม่ของจีน ในรูปปัจจุบัน ยังคงเป็นปัญหาท้าทายต่อนโยบายต่างประเทศของอินเดีย ด้วยอินเดียต้องการให้โครงการดังกล่าวกินวงกว้าง ยืนยง และโปร่งใส ตลอดทั้งกระตุ้นให้ประเทศอื่นเคารพหลักการในเรื่องอธิปไตยและบูรณะภาพทางอาณาเขต

องค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้เป็นเวทีให้อินเดียเชื่อมต่อทั้งกับเอเชียกลาง รัสเซียและจีน ภูมิภาคยูเรเชียเผชิญหน้ากับปัญหาท้าทายข้ามชาติหลากหลาย เช่น การก่อการร้าย การขาดการเชื่อมต่อ สันติภาพและเสถียรภาพระดับภูมิภาค และกระแสการสนธิทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคไม่คล่อง เป็นต้น

องค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้ได้สถาปนาตนเองเป็นกลุ่มระดับภูมิภาคที่เข้มแข็ง เป็นเวทีให้ประเทศที่มีผลประโยชน์หลากหลายเพื่อเชื่อมต่อการเจรจาสนทนา อินเดียชื่นชมองค์การนี้และสอดประสานกับประเทศที่อยู่ภายใต้การอุปถัมภ์ขององค์การความร่วมมือเซี้ยงไฮ้