การเลือกตั้งประธานาธิบดีในอัฟกานิสถาน:จะมีสันติภาพหรือไม่?

การเลือกตั้งประธานาธิบดีในอัฟกานิสถานซึ่งเลื่อนสองครั้งตั้งแต่ความล่มสลายของตาลิบานเกิดขึ้น วันที่ 28 กันยายน ท่ามกลางความั่นคงเพียบพร้อมกับความรุนแรงที่กำลังน่าในใจ ผู้สมัคร 15 คนลงแข่งการเลือกตั้งประธานาธิบดี คูหาลงคะแนนเสียง 4,900 แห่งกระจายอยู่ทั่วประเทศเพื่อให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 9.6 ล้านคนลงคะแนนเสียง แต่ปรากฏว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปใช้สิทธิต่ำมาก 20 เปอร์เซนต์ เทียบกับการเลือกตั้งประธานาธิบดีที่ผ่านมา ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปใช้สิทธิที่ 60 เปอร์เซนต์ พร้อมกับสันติภาพเป็นเดิมพัน รัฐบาลที่ได้มาจากการเลือกตั้งจะมีความถูกต้องตามกฎหมายที่จะจัดการเจรจากับตาลิบาน หากหรือเมื่อไหร่ที่เกิดขึ้น

ทั้งนี้มีการโจมตีอย่างคราวๆประมาณ 400 ครั้งรวมถึงการใช้จรวดโจมตีและการวางระเบิดทั่วประเทศในวันเลือกตั้งซึ่งเป็นไปได้ว่าเพื่อขู่ขวัญผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ความผิดพลาดในการดำเนินการการเลือกตั้งปราฏชัดเพราะผู้มีสิทธิเลือกตั้งบางรายพบว่าชื่อของตนหล่นหายไปจากบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้สมัครเลือกตั้งประธานาธิบดีที่สำคัญสองคน ได้แก่ ประธานาธิบดีคนปัจจุบัน นายอัชราฟ คานี และดร. อับดุลลาห์อับดุลลาห์ หัวหน้าฝ่ายบริหารคนปัจจุบัน ซึ่งมีอำนาจร่วมกับประธานาธิบดีคานี ทั้งนี้มีความจำเป็นที่จะต้องเน้นว่า การเลือกตั้งประธานาธิบดีที่ผ่านมาซึ่งจัดขึ้น ปี 2014 ก่อให้เกิดการโต้แย้ง ส่งผลให้มีการตรวจสอบคะแนนเสียงอีก หลักเกณฑ์การประนีประนอมได้คิดขึ้นเพื่อรองรับดร. อับดุลลาห์อับดุลลาห์

ตั้งแต่ ปี 2001 อัฟกานิสถานได้สถาปนารัฐบาลระบอบประธานาธิบดีพร้อมกับรัฐสภาที่ได้มาจากการเลือกตั้ง ระบบประชาธิปไตยแบบตะวันตกนี้ถูกตาลิบานโต้แย้ง ซึ่งเรียกรัฐบาลในกรุงกาบูลว่า “เป็นรัฐบาลหุ่นของสหรัฐฯ” ดังนั้นจึงปฏิเสธที่จะมีการเจรจาต่อรองทั้งหมดกับกาบูล การเจรจาต่อรองที่ต่อเนื่องระหว่างตาลิบานและสหรัฐฯทำผ่านสำนักงานตาลิบาน ที่กรุงโดฮา นอกเหนือไปจากการเจรจากับสหรัฐฯแล้ว ยังมีการประชุมต่างๆอีกโดยมีผู้แทนตาลิบานเข้าร่วมด้วย ส่วนรัสเซียจัดการประชุมภายในอัฟกาน เมื่อเมษายนปีนี้

นอกไปจากนี้ตาลิบานได้มีการประชุมกับจีนและปากีสถาน ในการประชุมดังกล่าวนี้ ผู้แทนตาลิบานไม่รังเรใจที่จะเชื่อมต่อกับผู้แทนรัฐบาลอัฟกานิสถาน การประชุมสองวันที่ประเทศกาตาร์และเยอนมนีเป็นเจ้ากี่เจ้าการจัดขึ้นที่กรุงโดฮา กรกฎาคม ตรงที่ผู้แทนตาลิบานพบคณะผู้แทน 50 คนจากอัฟกานิสถานเป็นครั้งแรกเนื่องด้วยเป็นส่วนหนึ่งของจัดการประชุมภายในอัฟกานเพื่อสันติภาพ นี้เป็นการติดต่อกับที่สำคัญระหว่างตาลิบานและเจ้าหน้าที่รัฐบาลอัฟกานิสถาน

ก่อนหน้านี้ตาลิบานต้องการให้ทหารต่างชาติถอนออกจากอัฟกานิสถานก่อนการเจรจา แต่เนื่องจากความกดดันระหว่างประเทศ จึงตัดสินใจเข้าร่วมการเจรจา นอกไปจากนี้ กลุ่มก่อความไม่สงบกำลังพยายามที่จะชูตัวเองว่า สามารถปรับปรุงการศึกษาของเด็กผู้หญิงและสิทธิสตรี

ภายหลังที่สหรัฐฯล้มเลิกการเจรจากับตาลิบานติดตามมาจากเหตุการณ์วางระเบิดที่กองบัญชาการเนโตในกรุงกาบูล ความไม่แน่นอนทอดเงาปกคลุมอนาคตแห่งสันติภาพในอัฟกานิสถาน ในบริบทนี้ การเลือกตั้งประธานาธิบดีที่เพิ่งมีขึ้นมีความสำคัญมากเพราะถือว่ามีความหมายสำหรับสันติภาพทั่วไปในประเทศที่ถูกล้างผลาญโดยสงคราม

อย่างไรก็ตาม การที่มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปใช้สิทธิต่ำเป็นไปได้ว่าจะทอดเงาปกคลุมการจัดตั้งรัฐบาล ตาลิบานจะไม่นิ่งเฉยที่จะตั้งคำถามเกี่ยวกับความถูกต้องตามกฎหมายของการเลือกตั้ง ดร. อับดุลลาห์ อับดุลลาห์ กล่าวแล้วว่าผู้สนับสนุนเขาจะไม่ปล่อยให้การเลือกตั้งถูกโจรกรรม เหมือนเช่นคราวที่ผ่านมา

คำถามที่สำคัญอยู่ที่ว่าผลการเลือกตั้งซึ่งสมมุติว่าจะประกาศ ในสัปดาห์ที่สามของเดือนตุลาคมนี้จะเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่ายหรือไม่ พร้อมกับสันติภาพเป็นเดิมพันผลการเลือกตั้งควรจะเป็นการยาตราใหม่สำหรับอัฟกานิสถาน เพราะการต่อเนื่องของกรอบทางสถาบันมีความสำคัญสุดยอด ทั้งนี้ไม่ทางอื่นใดของการต่อเนื่องของประชาธิปไตยเหนือกว่าการเลือกตั้ง ตามรายงานของผู้ตรวจสอบพิเศษเพื่อการฟื้นฟูบูรณะอัฟกานิสถาน 56 เปอร์เซนต์ของพื้นที่ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของตาลิบาน รัฐบาลชุดใหม่จะมีภารกิจท้าทายก่อนหน้าที่จะบังคับใช้อำนาจของตนในประเทศ