หลักอหิงสา: อาวุธของคานธีสำหรับสันติภาพสากล

โมหันทาส กรัมจันท์ คานธี เป็นแบบฉบับแห่งหลักอหิงสาและสันติภาพบนโลกใบนี้ ท่านผู้นี้ได้รับความเคารพนับถือในอินเดียว่า “เป็นพ่อของชาติ” ในขณะที่โลกรู้จักท่านในฐานะ มหาตมะ (มหาบุรุษ) สหประชาชาติฉลองวันที่ 2 ตุลาคม วันเกิดของคานธีจีเป็น “วันอหิงสานานาชาติ” เพื่อกระจายคำสอนเกี่ยวกับหลักอหิงสาและสันติภาพทั่วโลก ท่านเป็นตัวหลักในการฝ่าฝันเพื่ออิสรภาพโดยยึดสัจจธรรมและหลักอหิงสา คานธีกล่าวว่า หลักอหิงสา เป็นกระแสผลักดันที่ยิ่งใหญ่ที่สุดและมีอำนาจ มากกว่าอาวุธทำลายล้างผลาญที่ทรงพลังที่สุดซึ่งออกแบบโดยความฉลาดของมนุษย์

ท่านมหาตมะ มีอทธิพลต่อผู้นำ ประเทศ และประชาคมหลากหลายทั่วโลก สังคมที่ถูกกดขี่มากมายทั่วโลกได้ใช้เทคนิคในการระดมประชาชนของคานธี มาร์ติน ลูเธอร์ คิงส์ ในสหรัฐฯ โฮ จี มินห์ ผู้นำการปฏิวัติของเวียดนาม และอ๊อง สาน สู จี ในเมียนมา ได้ใช้เทคนิคดังกล่าวของมหาตมะ คานธี

การต่อสู้ระบอบคอมมิวนิสต์ในโปแลนด์นำโดย เล็ก วาเลซา หรือ มหาตมะ คานธีแห่งโปแลนด์ยึดอหิงสาเป็นหลักการ ขบวนการอำนาจปวงชนฟิลิปปิน ภายใต้ความเป็นผู้นำของพระคาร์ดินัล เจมี ซิน มีบทบาทสำคัญในการถล่มรัฐบาลที่ปกครองแบบเผด็จการของประธานาธิบดีมาร์คอส การฝ่าฝันแบบอหิงสาส่งผลให้การปกครองของโซเวียตล่มสลาย ในเชคโกสโลวาเกีย

ในต้นทศวรรษ 1990 การประท้วงโดยสันติวิธี (อหิงสา)และการต่อต้านนโยบายการแบ่งแยกสีผิวในแอฟริกาใต้นำโดย เนลสัน มันเดลา ซึ่งยึดความเชื่อถืออย่างแท้จริงในอหิงสาของคานธีเป็นหลักการ ส่งผลให้นโยบายการแบ่งแยกสีผิวสิ้นฤทธิ์ในแอฟริกาใต้ คานธี มีอิทธิพลมากมายต่อขบวนการแรงงานอเมริกัน เม็กซิกัน และผู้นำสิทธิพลเมือง ซีซาร์ ชาเวส และการสนับสนุนของเขาต่อกรรมกรฟาร์มลาติน เมื่อไม่นานนี้เอง หลักอหิงสาโดดเด่นที่สุดในแรงผลักดันโดยสันติวิธีเพื่อประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนที่รู้จักกันดีว่า 2011 อาหรับสปริง ผู้ประท้วงโดยสันติวิธีชุมนุมกันเพื่อยุติการปกครองแบบเอกาธิปไตยและกดขี่มาเป็นเวลาหลายทศวรรษในตะวันออกกลางและแอฟริกา และได้นำเข้ามาซึ่งการปฏิรูปและการเปลี่ยนแปลงในบริเวณอ่าวและเอเชียตะวันตก ผู้ประท้วงพิสูจน์ว่า สันติภาพและหลักอหิงสาสามารถมีอำนาจและประสิทธิภาพมากกว่าในการบริหารความขัดแย้ง

ดาไลลามะ กล่าวว่า “เรามีสงครามใหญ่ที่กำลังต่อเนื่องในปัจจุบันระหว่างสันติภาพโลกและสงครามโลก ระหว่างพลังของจิตใจและพลังของวัตถุนิยม ระหว่างประชาธิปไตยและระบบการปกครองแบบเผด็จการ” แน่นอนเพื่อต่อสู้สงครามใหญ่เหล่านี้แหละที่ปรัชญาคานธีมีความต้องการในเวลาร่วมสมัย

มหาตมะ คานธีไม่ได้รับรางวัลสันติภาพโนเบล ถึงแม้ว่าจะถูกเสนอชื่อหลายครั้ง แต่ผู้เลียนแบบ เช่น มาร์ติน ลูเธอร์ คิงส์ จูเนียร์ เนลสัน มันเดลา ดาไลลามะ อ๊อง สาน สูจี บารัค โอบามา เดสมอนด์ ตูตู และอดอลโฟ เปเรซ เอสคิเวล แห่งอาร์เยนตินา ได้รับรางวัลสันติภาพโนเบล

หลักอหิงสาไม่เพียงหมายถึงสันติภาพ หรือ การขาดความรุนแรงโดยเปิดเผย ตามที่เข้าใจโดยมหาตมะ คานธี เท่านั้น หากยังหมายถึงความรักที่สมมันต์ในทุกความหมาย คานธีเปลี่ยนอหิงสาเป็นการเปลี่ยนรูปชีวิตโดยสมบูรณ์ที่เสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับแม่ธรรมชาติ

ปัจจุบัน เมื่อสันติภาพโลกถูกคุกคามด้วยอาวุธปรมาณูที่สามารถทำลายล้างเผ่าพันธุ์มนุษย์ คำสอนของมหาตมะ คานธีในเรื่องความรักและสัจจธรรม และความเคารพสิทธิของผู้อื่นมีความหมายยิ่งกว่าวันอื่นๆ

อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ และคานธี เป็นผู้นิยมนับถือซึ่งกันและกันมาก และได้แลกเปลี่ยนจดหมายกันสม่ำเสมอ ไอน์สไตน์ เรียกคานธีว่า “แบบอย่างของคนรุ่นใหม่” ปัจจุบัน ในขณะที่โลกฉลองวันครบรอบวันเกิด 150 ปีของมหาตมะ จะเป็นการรอบครอบที่จะหวนคิดถึงคำพูดของไอน์สไตน์ “การชมเชยมหาตมะ คานธี ในโลก ขึ้นอยู่กับการรับรองว่าในยุคแห่งความเสื่อมโทรมทางศีลธรรม ท่านเป็นรัฐบุรุษเพียงคนเดียวที่ยืนหยัดเพื่อระดับแห่งความสัมพันธ์ของมนุษย์ที่สูงขึ้นในแวดวงการเมือง เราจะต้องเข้าใจว่า อนาคตที่มั่นคงของมนุษยชาติและความสัพันธ์ระหว่างประเทศจะเป็นไปได้ก็ต่อเมื่อการตัดสินยึดกฎหมายและความยุติธรรมเป็นหลัก แต่ไม่ใช่อำนาจอหังการ”